همين اصل ، در يك قوس از دايرهء وجود ، مراتب عقل و برزخ و ماده را حاصل در قوس صعود با آن كه بايد صعود ، تابع نزول و معراج تركيب ، بر طبق معراج تحليل باشد ، وجود برزخ را در قوس ديگر منكر شده‌اند . و برخى ديگر مثل محصلان از حكيمان مشاء اصولا وجود برزخى را صعودا و نزولا قبول ننموده‌اند . اضاءة و إنارة و فيه تحقيق عرشى قيام صور علميه - اعم از صور كليه و معقولات صرفه و معانى و مفاهيم جزئيه و صور شبحيهء خياليه - به نفوس ناطقه و مواضع ادراكى ، قيام فيه و به نحو حلول صور در مواضع مادى و صور نوعى جسمانى نمىباشد ، بلكه قيام صور بر نفوس ، قيام صدورى است . و به عبارت اوضح ، نفس در مقام ادراك معقولات و متخيلات در اوايل ادراك به فاعل از قابل شبيه‌تر و بعد از تكامل جوهرى و دورى از ماده و احكام آن ، فاعل تام الوجود نسبت به ادراكات خود و عند غاية الاستكمال در قوس صعودى ، با معقولات و با عقل مجرد متحد و به اعتبار قوس نزولى [ 1 ] حاصل در عالم نفس ، خلاق صور تفصيلى مىشود .